Eveline Bosselaar daagt fysiotherapeuten uit:
‘Kies voor een bewuste praktijkvoering, wees creatief en kijk verder’
De fysiotherapeut van de toekomst staat met de voeten in de samenleving, voorspelt fysiotherapeut en adviseur Eveline Bosselaar. Ze noemt die professional ‘zorgverlener 5.0’: een zorgondernemer die uitgaat van beweegzorg, maar ook oog heeft voor meer maatschappelijke kwesties als geldproblemen, eenzaamheid en bijvoorbeeld mentale klachten. Hoe kun je anders ondernemen in de fysiotherapie?
‘Omzet zegt niets over plezier in je werk. Succes is voor mij ook: mensen die blijven terugkomen.’
- Eveline Bosselaar
Door: Martin Zuithof
Fotografie: Claudia Kamergorodski voor MO
Eveline Bosselaar werkt zelf als fysiotherapeut met als aandachtsgebied psychosomatiek en is daarnaast coach en mentor van praktijkhouders en fysiotherapeuten. Eerder had ze een eigen praktijk en zette ze met een collega een netwerkorganisatie op voor contractvrij werken. Een bedrijfsgoeroe is ze zeker niet, benadrukt ze bescheiden. ‘Ik hoor niet bij al die goeroes die je met drie tips aan een maandomzet van meer dan 5k helpen. Het is ook niet zo dat ik de wijsheid in pacht heb. Ik luister goed naar wat er speelt en nodig je uit om eens verder te kijken, zoals je ook als fysiotherapeut werkt. Ik zie mezelf als een collega die nadenkt, meedenkt en vragen stelt.’
‘Het grootste deel van de praktijken is volgend’
Die vragen gaan vaak over de toekomst, merkt ze. ‘Veel collega’s worstelen met de vraag: hoe ziet mijn toekomst in de fysiotherapie eruit? Hou ik wel genoeg omzet over? Daar praten we vaak niet makkelijk over, maar het speelt wel. Soms heb ik die zorgen ook. Een groot deel van de fysiotherapie bestaat nog altijd uit kleinere praktijken. Die bieden persoonlijke aandacht en zijn goud waard in dorpen en wijken waar geen ruimte is voor grotere praktijken. Het zou jammer zijn als de zorg alleen door ketens wordt geleverd en de rest verpietert.’
Ze ziet grofweg twee soorten praktijkhouders. ‘Veel praktijkhouders werken hard mee in de behandelkamer: ze zien veel patiënten en runnen hun praktijk ernaast, en dat is pittig. Anderen hebben een grotere toko, staan zelf nog maar voor een klein deel aan de behandelbank en richten zich volledig op het management. Die zijn meer met de toekomst bezig. Maar het grootste deel van de praktijken, vaak solopraktijken, is volgend. Wat er uit de aanvullende verzekering komt, is voor hen nog altijd de belangrijkste leidraad voor hun praktijkvoering.’
‘Zet je praktijk op vanuit je creativiteit’
Juist door de afhankelijkheid van de aanvullende verzekering staat de fysiotherapie onder druk. ‘Ik hoorde dat Amerikaanse fysiotherapeuten voorspellen dat de fysiotherapie in de huidige vorm over tien jaar niet meer bestaat. Hier kan het ook zomaar zijn dat alle vergoedingen uit de aanvullende verzekering verdwijnen en dat mensen een groot deel zelf moeten betalen. Laten we dus verder blijven kijken en de verbreding van ons vak stimuleren. Als je meer gaat samenwerken, krijg je een ander takenpakket, maar misschien ook verdieping en vernieuwing van je vak.’
Recente cijfers lijken haar zorgen op het eerste gezicht tegen te spreken. Volgens de laatste Kleinbedrijf Index Fysiotherapie van Hogeschool Utrecht groeit de omzet van praktijken weer, al loopt de winstgevendheid terug. ‘Die cijfers gaan volgens mij over de vergoede zorg, de behandelingen zelf’, reageert Bosselaar. ‘Als dat omhooggaat, is dat hartstikke positief. Maar je kunt goede omzetten draaien en toch doodongelukkig zijn in je vak. Natuurlijk wil ik ook geld verdienen. Alleen lopen we met z’n allen vast op het feit dat we nog steeds weinig verdienen en op het idee: het moet allemaal geld opleveren.’
‘Terwijl omzet niets zegt over plezier in je werk. Succes is voor mij ook: mensen die blijven terugkomen. Je kunt een mooie eigen praktijk neerzetten vanuit je eigen creativiteit. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: we hebben een moestuin in de praktijktuin, daar halen we onze lunch uit en die buitenruimte gebruiken we ook om te oefenen. Dat is ook werkgeluk. Dan kies je voor een bewuste praktijkvoering, niet met een copy-paste opzet, maar vanuit je eigen visie.’
‘Als fysio hoor je zoveel verhalen van mensen, niet alleen over fysieke klachten. Dat kan allemaal inspiratie zijn om te kijken hoe je daar handen en voeten aan geeft.’
- Eveline Bosselaar
‘Verbreden helpt bij aanpak maatschappelijke problemen’
Praktijken als Krachtcentrale in Zwolle en KernGezond in Lelystad laten zien hoe fysiotherapeuten kunnen groeien door te verbreden naar leefstijl, preventie en sportcoaching, in samenwerking met diëtisten en andere paramedici. Bosselaar vindt die beweging nodig, maar ziet ook een keerzijde. ‘Ik zie nu veel praktijken die alleen maar op leefstijl gaan zitten. Je krijgt een soort domino-effect: als de buurman het doet, doen zij het ook. Als iedereen hetzelfde doet, heb je als fysiotherapeut weer maar één ding dat je kunt doen. Dan wordt het een klassiek model en weer voorspelbaar.’
Vernieuwing kan volgens haar uit andere hoeken komen. ‘Je kunt gaan samenwerken met logopedisten, bijvoorbeeld bij spanningsklachten en ademhalingsklachten. Of kijk naar Janneke de Jong, De Buitenfysiotherapeut. Ze gaat met cliënten naar buiten om ze te activeren en te laten genieten van bewegen in de natuur. Inspirerend vind ik ook EcoFysio, een landelijk netwerk dat de fysiotherapie wil vergroenen. Ze helpen praktijken hun pand te verduurzamen en laten tegelijk zien hoe therapeuten patiënten kunnen stimuleren om gezond en vitaal te leven.’
Ook buiten de fysiotherapie ziet ze inspirerende voorbeelden, zoals de stap die huisarts Bernard Leenstra onlangs nam. ‘Hij ging echt maatschappelijke dingen doen. Hij zette burenhulp op: als iemand uit bed is gevallen, helpen de buren in plaats van dat ze 112 bellen. En via de gemeente stimuleerde hij mensen om in groepsverband te wandelen en ondertussen afval op te rapen. Je praat met mensen, je maakt de straat schoon en je beweegt.’
‘Als fysio hoor je zoveel verhalen’
Wordt de fysiotherapeut of zorgverlener zo geen sociaal werker? ‘Nee hoor’, denkt Bosselaar. ‘Maar je kunt als fysiotherapeut wel aandacht hebben voor maatschappelijke problemen en mentale gezondheid. Veel mensen zitten nu met angstklachten en durven de deur niet uit. Lukt het je om hen naar de praktijk te trekken? Je kunt eenzaamheid aanpakken zonder therapeutisch bezig te zijn. Bijvoorbeeld met een koffiegroep waar oud-patiënten een kopje koffie drinken. Dat hoef je niet direct aan een verdienmodel te koppelen, maar zo draag je wel bij aan het oplossen van maatschappelijke problemen.’
‘Als fysio hoor je zoveel verhalen van mensen, niet alleen over fysieke klachten. Ook over geweld op straat, of dat mensen onbeleefder worden. Vanochtend zei een patiënt nog: “Die jongelui van tegenwoordig durven niet eens meer te bellen.” Dat kan allemaal inspiratie zijn om te kijken hoe je er iets mee doet en mensen weerbaarder maakt.’
‘Je neemt met z’n allen pauze’
Zelf experimenteert Bosselaar al langer met die bredere rol. Naast het werk in haar eigen praktijk gaf ze workshops over gezond eten, bewegen en het voorkomen van klachten. Nu werkt ze aan een nieuw concept, dat ze voorlopig de Pauzeclub voor zorgprofessionals noemt. ‘Bij de koffiepauze, de lunch of de theepauze log je een kwartiertje online in. Ik geef dan een ontspanningsoefening, lees voor uit een boek of we doen een creatieve opdracht of een beweegsessie. Niet therapeutisch bedoeld, maar als inspiratie en mentale voeding. Als zorgprofessional hoef je even zelf niets te bedenken, je leunt achterover en ontspant.’
VERDER VERDIEPEN
Ook interessant
Van nieuwe inzichten tot ontwikkelingen in de praktijk.
Zorgverlener 5.0 komt eraan. Maar waar sta jezelf?
De Zorgverlener 5.0 is geen ver-van-mijn-bed-show meer, schrijft Eveline Bosselaar. De focus van bijvoorbeeld de fysiotherapie verschuift van klachtgericht naar contextgericht, naar leefstijl, preventie en functioneren. Wat zien we daarvan nu al in de praktijk?
Kleinbedrijf Index Fysiotherapie (HU)
Meer dan de helft van de zelfstandige fysiotherapeuten overweegt de eigen praktijk te verkopen – of probeert dat al daadwerkelijk te doen. Redenen zijn de hoge werkdruk en lage winstmarges. Dit blijkt uit de nieuwste Kleinbedrijf Index Fysiotherapie van Hogeschool Utrecht en Stichting Keurmerk Fysiotherapie.
Krachtcentrale Zwolle en KernGezond Lelystad
Alles voor jouw herstel, sport en vitaliteit. Wat je doel ook is, onze specialisten helpen je om het beste uit jezelf te halen. Van revalidatie na een operatie tot werken aan je gezondheid of (top)sportprestatie.
De Buitenfysiotherapeut
Buiten behandelen betekent meer dan alleen de locatie veranderen. Het brengt beweging terug naar waar het echt gebeurt: op straat, in het park, op de werkvloer en in de dagelijkse routine.
EcoFysio
Iedereen kan een steentje bijdragen aan een gezondere leefomgeving. Juist fysiotherapeuten! Naast het verduurzamen van praktijkpanden, kunnen fysiotherapeuten ook 4,4 miljoen patienten per jaar inspireren positief gezond te leven in een vitale omgeving.
Bernard Leenstra stopt als huisarts (Skipr)
Huisarts, opiniemaker en medisch ondernemer Bernard Leenstra stopt als huisarts. De oprichter van Schok & Pomp, Stichting Burgerhulpverlening en initiatiefnemer van het Huisartsen Interventie Team gaat zich meer richten op maatschappelijke projecten dan op individuele patiëntenzorg.